Basharti…

Shunday insoniy qadriyatlar borki, muayyan millat, din yoki irqqagina xos emas. Shunday shaxslar yashab oʻtmishki, umrini va jonini oʻsha qadriyatlarga bagʻishlagan, kerak boʻlsa, qurbon qilgan. Ana shunday shaxslardan biri, AQSHdagi Fuqaroviy huquqlar uchun harakatining yorqin vakili, Maxatma Gandidan ilhom olgan va xristianlik eʼtiqodiga tayanib, kuch ishlatmay, tinch yoʻl bilan fuqarolik haq-huquqlarini qaror toptirish uchun kurashgan …

Continue reading Basharti…

Advertisements

Ur-Fascism

Умберто Эко (Қисқартирилган) Фашизмнинг турли тарихий шаклларини фарқлаш осон бўлмаса-да, мен “барҳаёт фашизм” (Ur-Fascism) деб атайдиган ҳодисанинг типик белгиларини санаб чиқиш мумкин. Бу белгиларнинг аксарияти бир-бирига қарама-қарши бўлгани боис, уларни аниқ тизимга солиш мушкул масала. Уларнинг айримлари фанатизм ва деспотизмнинг фашизмдан бошқа турларида ҳам учрайди. Бу белгилардан бирортасининг пайдо бўлиши атрофимизда фашизмнинг илдиз отиши учун …

Continue reading Ur-Fascism

Скептикликнинг аҳамияти ҳақида

Бертран РАССЕЛ СЎЗБОШИ Миллатчилар, ирқчилар ва диний мутаассиблар ўз тарафдорларини инсонларнинг ақлини эмас, ҳиссиётини қўзғовчи мантиқан саёз, етарлича асосланмаган шиорлар орқали кўпайтиришга уринади. Инсоннинг муайян гуруҳга (миллат, дин, ирқ, партия) мансублигини ҳис этиши, бошқача айтганда, муайян гуруҳга дахлдорлик туйғуси мудом ақлни хиралаштириб, уни нохолис фикрлашга, ёлғон ғояларга ишонишга ундайди. Айниқса, бу “Биз” ва “Ўзга”га бўлган …

Continue reading Скептикликнинг аҳамияти ҳақида

Фан ва дин муносабати: кўҳна масала ҳақида баъзи мулоҳазалар

Ричард Фейнман (Ричард Фейнман (1918-1988) америкалик назариётчи физик; квант электродинамикаси асосчиларидан бири; Нобел мукофоти лауреати (1965); Америка физиклар жамияти, АҚШ ва Бразилия фанлар академияси, Лондон қироллик жамияти аъзоси.) Ҳозирги ихтисослашув даврида муайян соҳани мукаммал эгаллаган одам аксар ҳолларда бошқа бир соҳа ҳақида бахс юритишга ноқобил бўлади. Шунинг учунми турли соҳалар ўртасидаги муносабатларга даҳлдор муаммоларни оммавий …

Continue reading Фан ва дин муносабати: кўҳна масала ҳақида баъзи мулоҳазалар

Cкептик

Дэвид Ҳюм (Дэвид Ҳюм (David Hume – 1711-1776) шотланд файласуфи, тарихчи ва иқтисодчиси. Классик эмпирицизмнинг йирик намоёндаси. Том маънода биринчи психолог, ахлоқшунос ва диншунос. (Унинг “Эхтирос ҳақида”, “Диннинг табиий тарихи” ва “Ахлоқий принциплар ҳақида” асарлари кишида худдики ХХ асрда ёзилгандек таассурот қолдиради.) Иммануил Кант, Адам Смит, Огюст Конт қарашларининг шаклланишида жиддий таъсир ўтқазиш баробарида позитивизм, …

Continue reading Cкептик