Zamonamiz donkixotlari

Ajdodlarning buyuk kashfiyot va g‘alabalari bilan faxrlanish, o‘tmishdan qahramon axtarish, ular nomini abadiylashtirish, ularga bag‘ishlab anjumanlar o‘tkazish, ularni dunyoga tanitishga intilish chorak asrlik mustaqilligimiz davridagi muhim tendensiyalardan bo‘ldi desak, mubolag‘a emas. Mustaqillikni endi qo‘lga kiritgan millat uchun bu ham kerakdir, ehtimol. Zero, milliy birlik, milliy g‘urur, milliy o‘zlik shakllanishida shonli o‘tmish haqidagi tasavvurlar, narrativlar muhim …

Continue reading Zamonamiz donkixotlari

Advertisements

Тартибсизликдан тартиб изловчилар

Консерватизм, конспирология, ақлли лойиҳа (intelligent design), нумерология. Ҳеч эътибор берганмисиз, улардан бири кимда булса, катта эҳтимол билан иккинчиси ҳам унда бор. Буларни нима бирлаштириб туради? Нега консерваторлар конспирологияга ўч бўлишади, ёки аксинча, конспирологияга ўчлар ичида консерваторлар кўпчиликни ташкил этади? Консерватор ёки ўнгчи реакцион дунёқарашга эга шахслар жамоавийликка мойил бўлиш билан бир қаторда, жамиятдаги ҳар бир …

Continue reading Тартибсизликдан тартиб изловчилар

“МУТЛАҚ АДОЛАТ”

Бир ҳафтадан буён роса чарчатди бу мубҳамликлар. Баъзан Ердаги ҳаётдан узоқлашиб, олис-олисларга кетгиси келади одамнинг. Президент вафоти ҳақидаги хабардан сўнг ўшандай истак яна пайдо бўлиб қолди. Ташқарига чиқаман. Ҳаммаёқ сокин. Ҳеч нарса ўзгармаган, гўё ҳеч нима бўлмаган. Кўкка қарайман. Юлдузлар чарақлаб турибди. Ана шундай лаҳзаларда қиладиган одатим эсимга келди. Ичкари кириб юлдузлар ҳаритасини олиб чиқдим-у, …

Continue reading “МУТЛАҚ АДОЛАТ”

“Protestant axloqi va kapitalizm ruhi”ni o’qib

“Mehnat qil, boylik orttir, topganingni teja, isrof qilma.” Boylikni rohat-farog‘atda yashash uchun emas, balki yanada boyish uchun orttirish, shu yo‘lda tinim bilmay mehnat qilish, Veber aytmoqchi, “kapitalistik ruh”ning asosini tashkil etadi. “Boylik boylik uchun”, degan falsafa protestantlar bir kunda yaratgan ta’limot emas, albatta. Inson Xudoning roziligini topishi, shafoatga noil bo‘lmog‘i uchun nima qilish lozim? Ana shu masala barcha …

Continue reading “Protestant axloqi va kapitalizm ruhi”ni o’qib

Скептикликнинг аҳамияти ҳақида

Бертран РАССЕЛ СЎЗБОШИ Миллатчилар, ирқчилар ва диний мутаассиблар ўз тарафдорларини инсонларнинг ақлини эмас, ҳиссиётини қўзғовчи мантиқан саёз, етарлича асосланмаган шиорлар орқали кўпайтиришга уринади. Инсоннинг муайян гуруҳга (миллат, дин, ирқ, партия) мансублигини ҳис этиши, бошқача айтганда, муайян гуруҳга дахлдорлик туйғуси мудом ақлни хиралаштириб, уни нохолис фикрлашга, ёлғон ғояларга ишонишга ундайди. Айниқса, бу “Биз” ва “Ўзга”га бўлган …

Continue reading Скептикликнинг аҳамияти ҳақида