Фан ва дин муносабати: кўҳна масала ҳақида баъзи мулоҳазалар

Ричард Фейнман (Ричард Фейнман (1918-1988) америкалик назариётчи физик; квант электродинамикаси асосчиларидан бири; Нобел мукофоти лауреати (1965); Америка физиклар жамияти, АҚШ ва Бразилия фанлар академияси, Лондон қироллик жамияти аъзоси.) Ҳозирги ихтисослашув даврида муайян соҳани мукаммал эгаллаган одам аксар ҳолларда бошқа бир соҳа ҳақида бахс юритишга ноқобил бўлади. Шунинг учунми турли соҳалар ўртасидаги муносабатларга даҳлдор муаммоларни оммавий …

Continue reading Фан ва дин муносабати: кўҳна масала ҳақида баъзи мулоҳазалар

“Қадимги Аҳд”ни ўқиб

(The New English Bible. Oxford University Press. 1995) “Қадимги Аҳд” 2 млрд.дан зиёд инсон муқаддас ва илоҳий деб биладиган қадимий диний битиклардан биридир. Баъзилар “Қадимги Аҳд” деганда Тавротни тушунади. Таврот Мусога нозил қилинган деб ишониладиган китоб бўлиб, “Қадимги Аҳд”нинг аввалги беш китобини қамраб олади. “Қадимги Аҳд” ҳажман Қуръондан қарийб уч баробар катта асар. Мен бу …

Continue reading “Қадимги Аҳд”ни ўқиб

ШИЖОАТ ВА МАТОНАТ МАНБАИ

Сўзбоши “Диндорлик” ва “художўйлик” тушунчалари айни бир маънони ифодаламайди. Муайян динга эътиқод қилиш, унинг талабларини ўрнига қўйиб адо этиш диндорликдир. Барча самимий диндорлар айни пайтда художўйлардир. Бироқ барча динларни танқид қиладиган, аммо борлиқнинг қандайдир Яратувчиси ёки фундаментал Асоси бор деб ишонадиганларни қайси тоифага қўшиш мумкин? Уларни кўп ҳолларда атеист деймиз, улардан хавфсираймиз. Лекин атеист динларни …

Continue reading ШИЖОАТ ВА МАТОНАТ МАНБАИ

“Қуръон илмлари”ни ўқиб

Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуфнинг бу китобини қўлимга олиб ўқий бошлаганимда тўғриси ундан Қуръон ҳақидаги билимларимни янада бойитишни кўзлаган эдим. Бироқ китобнинг ўртасига келганимда муаллифнинг баъзи мулоҳазаларига нисбатан менда эътирозлар туғила бошлади. Бу эътирозлар асосан айрим тафсилотларнинг чалкашлиги, мулоҳазалардаги қарама-қаршилик юзасидан эди. Улардан баъзиларини қоралаб қўйган эканман. Ўқувчилар билан бўлишиш истадим. 1. “Қуръонни Муҳаммад алайҳиссаломнинг …

Continue reading “Қуръон илмлари”ни ўқиб

АХЛОҚИЙЛИК МЕҲВАРИ

Жамиятнинг ахлоқий-маънавий ҳолати унинг диндорлик даражасига боғлиқми? Кишиларнинг диний ақидаларга эътиқод қилиши улар хулқ-атворига қанчалик ижобий таъсир ўтказади? Асрлар мобайнида дин ва ахлоққа бир бутунлик ўлароқ қаралган; содир этилган гуноҳ учун жазо муқаррарлигига бўлган ишонч инсонларни ёмонликдан қайтариши бот-бот таъкидланган. Ҳатто баъзи ашаддий атеистлар ҳам динни жамият ахлоқини назорат қилувчи институт сифатида тан олган. Мустақиллик …

Continue reading АХЛОҚИЙЛИК МЕҲВАРИ